خداوندى است ، بنابراين ، مقام محمود مقامى است كه واسطه است بين الله سُبحانَه و تَعالَى و بين مقام حمد . و على هذا حمد نيز مانند رحمت چيزى است و چيزى نيست ؛ چيزى است از جهت آنكه حمدِ مطلق است و ظهور اقرب ، و چيزى نيست ، چون غير از خارج و مقام اثنينيّت است و معناى حرفى و اندكاكى و فناءِ كلّى است و همان است كه آن را مقام وَلايت كُبرى گويند و تعبير نمايند . و همچنين آيه مباركه سورهء الضّحى بسيار روشن و صريح در افادهء اين حقيقت است : وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى . « 1 » « و حتماً پروردگار تو اى پيغمبر ! به تو عطا خواهد كرد در آيندهء نزديك ، پس راضى خواهى شد ! » چون اين گفتار نيز مطلق است ، و معلوم است كه عطيّهء مطلقهء حضرت حقّ سبحانه و تعالى همان رحمت مطلقه است . و بناءً على هذا ، مفاد اين آيه از جهت اطلاق و شمول و از جهت افادهء معناى فناءِ كلّى در ذات حضرت احديّت جلّ شأنُه ، همان مفاد دو آيه قريب الذّكر است ، يعنى آيه : وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ و آيه : عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً . و علاوه بر مفاد اين دو آيه ، داراى يك جهت خصوصيّتى نيز مىباشد كه همان معناى رِضى بوده باشد . و اين رضى ، پسنديدگى مطلق و من جميع الجهات است . و باز هم در اينجا نكته‌اى است كه

--> ( 1 ) آيه 5 ، از سورهء 93 : الضّحَى